Als een kind intrekt in ons kinderdorp of in het Simbahuis

“Als je merkt dat kinderen vriendjes maken of als ze kleine projecten of hobby’s hebben, dan is dat een teken dat ze zich goed voelen en hun weg proberen te vinden in het leven.” Philippe Rappe, voormalig directeur van het SOS Kinderdorp Chantevent

Het SOS Kinderdorp Chantevent

Onlangs mocht het SOS Kinderdorp Chantevent Lucy verwelkomen, een kindje van anderhalf jaar oud. Niet veel later werd de kleine Joris, een jongen van iets meer dan een jaar, geplaatst in het Simbahuis. Zo’n plaatsing is een ingrijpende gebeurtenis voor kinderen. Philippe Rappe, voormalig directeur van het SOS Kinderdorp Chantevent, en Nicolina Jorissen, pedagogisch adviseur, leggen uit hoe zij kinderen omkaderen om deze overgang zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Het Simbahuis geeft meteen de indruk van een warme thuis

Nicolina Jorissen

Een weloverwogen beslissing

“Een kind op lange termijn opvangen, is een beslissing die je niet op een-twee-drie maakt”, aldus Philippe Rappe. “Dit proces kan enkele maanden in beslag nemen. Voor SOS besluit een kind in het kinderdorp op te vangen, wil het er bijvoorbeeld zeker van zijn dat dit effectief de beste oplossing is voor het kind."

“Daarom maken we eerst een grondige analyse van de familiale problematiek, de sociale context van de familie en de ontwikkelingen gezondheid van het kind”, zegt Philippe Rappe. Daarnaast neemt ook de voorbereiding van de overgang heel wat tijd in beslag.

“Bij de overgang is het essentieel dat je iedereen voldoende tijd en ruimte geeft. Daarom kwam Lucy bijvoorbeeld al een paar keer op bezoek in het dorp voor ze hier effectief kwam wonen. Dit gaf haar de tijd haar SOS moeder en de andere kinderen te leren kennen en te wennen aan de nieuwe situatie.”

Andersom ging SOS Lucy ook bezoeken in haar oorspronkelijke omgeving. Hierbij is het contact met de ouders erg belangrijk. Iedereen krijgt de kans om elkaar te leren kennen en vragen te stellen, zodat de overgang zich sereen en in onderling overleg kan voltrekken.

Mr. Rappe: “Bij Lucy verliep deze overgang erg vlot. Ze paste zich snel aan aan het ritme en de omgeving van het dorp en sliep goed en regelmatig, wat bij sommige kinderen toch een heikel punt kan zijn. Ze werd in het kinderdorp ook herenigd met haar biologische broer en zus, die eerder al door SOS werden opgevangen. De triestheid op haar gezicht, die me erg opviel in de periode voor ze hier kwam wonen, trok wegen stilaan begint ze haar eigen persoonlijkheid te ontwikkelen.”

Een opname in het Simbahuis verloopt enigszins anders omdat kinderen er voor een kortere periode (1 à 2 jaar) verblijven. Het Simbahuis werkt meer vanuit een crisissituatie en moet daarom directer ingrijpen.

Nicolina Jorissen: “Wij werken korten intensief, met als doel de situatie van het gezin zo snel mogelijk te verbeteren. Daarom kunnen we geen weken besteden aan de opvang van een nieuw kind.”

De ouders meenemen in het verhaal

Toch zijn er ook parallellen tussenbeide projecten. Zo geven zowel het kinderdorp als het Simbahuis de ouders een centrale rol bij de overgang. “Als je de relatie tussen ouders en kind negeert, verwaarloost of onderdrukt, gaan kinderen zich vaak aan hun ouders vastklampen”, zegt de heer Rappe.

“Ze hebben dan de neiging hun ouders te idealiseren, waardoor ze nog moeilijk kunnen begrijpen waarom ze geplaatst werden.Tegelijkertijd worden de negatieve aspecten van hun verblijf in het kinderdorp vaak uitvergroot. Dit maakt hun integratie in de nieuwe SOS familie er natuurlijk niet gemakkelijk erop.”

In het Simbahuis is de rol van de ouders natuurlijk nog belangrijker dan in het kinderdorp. “Een essentiële voorwaarde voor opvang in het Simbahuis, is dat er perspectief moet zijn voor een terugkeer naar huis”, zegt Nicolina.

“Om deze terugkeer mogelijk te maken werken we intensief met de ouders aan de problemen binnen het gezin. De ouders worden daarom van in het begin volledig betrokken bij het verhaal.”

Afscheid nemen

De dag dat de kinderen afscheid nemen van hun gezin en intrekken in het kinderdorp of in het Simbahuis is bij beide projecten erg belangrijk. “Voor het moment van de opname nemen we echt onze tijd”, zegt Nicolina.

“We vragen altijd aan de ouders om de kinderen te brengen. Samen kunnen ze dan de kamer van het kind inrichten met foto’s, speelgoed, posters of andere spullen van thuis. Dit laat de kinderen toe toch een stukje van thuis mee te nemen. De mama van Joris is hier bijvoorbeeld 2 à 3 uur gebleven toen ze hem kwam afzetten.”

De leuke sfeer in het Simbahuis maakt dat kinderen in het begin meestal vrij enthousiast zijn over hun verblijf. Nicolina: “Het is zelfs zo dat kinderen bij hun eerste bezoek vaak niet meer weg willen. Het Simbahuis geeft meteen de indruk van een warme thuis. Klein en gezellig. Er zijn heel veel kleuren, er hangen tekeningen en er is speelgoed.”

Maar we kunnen er niet om heen dat het ook gewoon heel erg wennen is voor kinderen als Lucy en Joris. Ze zijn weg van thuis en komen in een heel andere situatie terecht dan ze gewoon zijn. In een onbekende omgeving moeten ze leren samenleven met andere kinderen, begeleiders en/of een SOS moeder. En natuurlijk missen ze hun ouders. Dat is niet eenvoudig.

Related stories