Zonder liefde kan een kind niet groeien

‘Zonder liefde kan een kind niet groeien’. Het is al een paar jaar onze slogan en een uitgangspunt dat kernachtig weergeeft waar SOS voor staat. Maar wat is het verhaal achter die slagzin? Waarom is liefde zo belangrijk? En wat als een kind het zonder moet stellen?

Kindergevangenis in Oeganda

“Waar ik zelf de mosterd haalde”, vertelt Hilde Boeykens, managing director van SOS Kinderdorpen en diegene die de slogan introduceerde bij SOS, “is een reportage over een kindergevangenis in Oeganda. De kinderen verzeilden er nadat ze als straatkind opgepakt waren door de overheid. Velen waren wees, slechts enkelen hadden echt iets misdaan.

De hulpverlener ter plaatse vertelde dat veel van deze kinderen niet kunnen spreken, omdat simpelweg niemand tegen hen praat. Hij toonde ook hoe ze op zoek gaan naar je hand om ze even te kunnen vasthouden, een automatische reflex van een kind dat een natuurlijke nood heeft aan geborgenheid.

‘Een kind heeft niet alleen voedsel nodig om te groeien’, vertelde die man in de reportage. ‘Maar vooral heel veel liefde. Zonder liefde kan een kind immers nooit gezond opgroeien…’ Ik had het zelf niet beter kunnen verwoorden.”

‘Houden van’ is niet voldoende

En die hulpverlener wist waarover hij sprak. De wetenschap is het er vandaag over eens dat er, vooral bij jonge kinderen, een heel sterk verband bestaat tussen een tekort aan liefdevolle aandacht en ontwikkelingsproblemen. Dat kan bijvoorbeeld resulteren in moeilijkheden met het aangaan van relaties, een gebrek aan inlevingsvermogen of minder ontwikkelde vaardigheden in bijvoorbeeld taal en motoriek.

“Kinderen die in een moeilijke leefsituatie opgroeiden, hebben inderdaad vaker ontwikkelingsproblemen”, bevestigt Nicolina Jorissen, pedagogisch adviseur van SOS Kinderdorpen België. “Dat heeft veel te maken met de (familiale) omgeving waarin ze opgroeien. Die omgeving is vaak onvoldoende afgestemd op de behoefte van de kinderen, te weinig gericht op hun noden en verlangens. Natuurlijk houden die ouders wel van hun kinderen. Maar het pure ‘houden van’, is op zich niet voldoende. Je moet die liefde als ouder ook nog op een goede manier aan je kinderen doorgeven.En daar loopt het soms mis.”

In onze slogan betekent ‘liefde’ daarom de liefdevolle en gerichte aandacht van een zorgdrager voor een kind. “Iemand die een band met je opbouwt”, gaat Nicolina verder. “Iemand die aandacht heeft voor je behoeften en je vasthoudt als je bang of verdrietig bent. Dat heeft ieder kind nodig. Die aandacht laat een kind toe zich op een veilige manier te hechten.

En om later van jezelf en anderen te kunnen houden, om empathisch en zorgzaam te kunnen zijn, moet je als kind ook iemand hebben die van je houdt. Als ouders hierin te kort schieten, niet ‘goed-genoeg-ouder’ zijn, is dat dan ook heel vaak omdat ze die aandacht als kind zelf nooit gekend hebben.”

‘Goed-genoeg-ouder’

Nicolina: "Goed genoeg ouder zijn vertaalt zich in vele kleine handelingen. Bijvoorbeeld: een kind liefdevol aankijken wanneer je het de papfles geeft. En niet de hele tijd afstandelijk de andere kant opkijken. Voor een kind betekent zoiets een wereld van verschil. Het is de liefde van een ander die een kind leert van zichzelf te houden. Kinderen die steeds afgewezen worden in hun vraag naar liefde, bijvoorbeeld omdat een ouder obsessief met werk bezig is, of enkel aandacht heeft voor de eigen problemen, leren dat ze niet kunnen rekenen op anderen en dat ze op zichzelf aangewezen zijn. Want uit de interactie met de mensen rondom hem bouwt een kind zijn identiteit.

Om later van jezelf en anderen te kunnen houden, moet je als kind ook iemand hebben die van je houdt.

Nicolina Jorissen

Wordt een kind steeds genegeerd omdat de ouders met andere dingen bezig zijn, dan krijgt het het gevoel onbelangrijk te zijn. Wordt dat kind continu gestraft, al dan niet fysiek, dan denkt het op de duur niets goed te kunnen doen. Maar hetzelfde geldt ook voor ouders die hun kinderen té dichtbij houden en hen geen ruimte geven om de wereld zelf te ontdekken. Op die manier kom je niet tegemoet aan de noden van kinderen om zelf op zoektocht te gaan. Zij leren dan enkel op anderen te vertrouwen en niet op zichzelf.”

Op zoek naar een evenwicht

Kinderen in die situatie verwachten vaak niet meer dat volwassenen er voor hen zijn of zijn volledig afhankelijk. Sommigen gaan te pas en te onpas op zoek naar affectie, anderen keren helemaal in zichzelf en zijn erg wantrouwig. Door een tekort aan kwaliteitsvolle interactie zijn bepaalde vaardigheden onvoldoende ontwikkeld. Bij SOS helpen we de kinderen, én de ouders, bij het zoeken naar een evenwicht en geven we hen kansen om zich verder te ontwikkelen.

Als je een kind liefdevol aankijkt, ervaart het iets heel anders dan wanneer je de hele tijd de andere kant op kijkt

Nicolina Jorissen

Nicolina: “De SOS moeders en begeleiders geven aandacht, luisteren en praten, knuffelen en troosten, tonen waardering. Wat de kinderen gemist hebben, proberen we nu aan te vullen. Zodat het kind zich realiseert dat het ook anders kan. Dat het opnieuw volwassenen leert vertrouwen en eigenwaarde kan opbouwen. Dat het kind leert dat het wel de moeite waard is om mee te spelen, dat het mooi kan zingen, dat zijn of haar mening ook belangrijk is en dat het eigen keuzes kan maken.”

Tegelijkertijd helpen we de ouders om opnieuw ‘goed-genoeg-ouder’ te zijn en de fouten uit het verleden te vermijden. Zodat de kinderen zich op een gezonde manier aan hun ouders kunnen hechten en zo snel mogelijk naar een veilige en stimulerende thuis terugkunnen.

Steun maandelijks

en geef kinderen die er alleen voor staan opnieuw een thuis en een toekomst vanaf twaalf euro per maand.

Kies een bedrag
Ik steun
Uw gegevens

Meer info over Europese domiciliëring? Klik hier

Jouw rekeningnummer
Maandelijkse betaling via domiciliëring: Meer info
Opmerkingen