En dan halen ze je broer weg

Op 20 mei is de wet die bepaalt dat broers en zussen recht hebben om samen op te groeien vijf jaar oud. Een belangrijke stap vooruit, al blijkt samen blijven in de praktijk nog niet altijd vanzelfsprekend. Adjua (25) weet als geen ander wat het betekent om van je broer gescheiden te worden. 

Toen hij een peuter was, werd Adjua uit huis geplaatst. Zijn moeder kampte met ernstige mentale gezondheidsproblemen en kon hem geen veilige omgeving bieden. Wat volgde, was een jeugd die zich afspeelde in instellingen, met verplaatsingen, onzekerheid en een constante zoektocht naar houvast.

“Zowel thuis als in voorzieningen heb ik niet altijd veilige plekken gekend,” vertelt Adjua. “Het systeem is er om te helpen, en dat doet het ook. Maar kleine gaten kunnen grote gevolgen hebben.” Zijn verhaal nodigt uit om breder te kijken naar wat veilig opgroeien echt betekent.

Veiligheid is meer dan een dak boven je hoofd

Veilig opgroeien gaat niet alleen over bescherming tegen gevaar. Het gaat ook over stabiliteit, vertrouwen en verbondenheid. Voor Adjua zat die veiligheid niet in muren of systemen, maar in één persoon: zijn broer. “Mijn broer was mijn enige constante. Mijn safe space.” Tot ze van elkaar werden gescheiden. Zijn broer werd overgeplaatst naar Zeebrugge, terwijl Adjua in Borsbeek bleef. Maar wat betekent veiligheid écht, zonder stabiele basis... en zonder je siblings?

Alsof een deel van mij wegviel

Adjua en zijn oudere broer groeiden eerst samen op. Ze deelden dezelfde ervaringen, dezelfde pijn, dezelfde thuissituatie. Maar rond zijn tiende werd zijn broer overgeplaatst naar een andere instelling, kilometers verderop. “Vanaf dat mijn broer wegviel, viel er heel veel weg,” zegt hij. “Ik had geen houvast meer.” De beslissing werd boven hun hoofden genomen. Zonder inspraak. “We zijn niet gehoord. Het was gewoon: zo is het.” Wat volgde was een diep gevoel van eenzaamheid. “Ik had al angstaanvallen, nachtmerries… Toen voelde ik mij pas echt alleen. Alsof ik alles zelf moest dragen.”

Samen opgroeien is een vorm van veiligheid

In een wereld waar alles onzeker is, kunnen broers en zussen een anker zijn. Iemand die je begrijpt zonder uitleg. Iemand die jouw geschiedenis deelt. “Wij wisten hoe het was om met onze mama op te groeien,” zegt Adjua. “Niemand anders snapte dat.” Wanneer siblings uit elkaar worden gehaald, verdwijnt die gedeelde context. Dat heeft impact: niet alleen emotioneel, maar ook op ontwikkeling, vertrouwen en identiteit.

“Als ik niet kon slapen, was hij er," vertelt Adjua. "Op school beschermde hij mij. Toen hij weg was, voelde het alsof het veilige deel van mij ook weg was.” Het gemis van samen opgroeien is geen abstract idee. Het zit in de dagelijkse realiteit van kinderen die plots alleen staan.

De impact stopt niet bij de jeugd

Vandaag is Adjua 25. Hij studeert, maakt muziek en zet zich in als ervaringsdeskundige. Van buitenaf lijkt het alsof hij “het gemaakt heeft”. Maar achter dat beeld schuilt een blijvende strijd. “Ik kamp met depressies en posttraumatische stress. Ik heb angstaanvallen. Ik moet elke dag hard werken om stabiel te blijven.” Ook hechting blijft moeilijk. “Mensen vertrouwen, mensen toelaten… dat blijft een uitdaging.” Het gemis van een veilige, gedeelde jeugd met zijn broer laat sporen na tot op vandaag.

Een systeem onder druk

Adjua begrijpt dat de jeugdzorg complex is. Plaatsgebrek, verschillende noden, overbelasting van hulpverleners… het speelt allemaal mee. Maar dat betekent niet dat de impact kleiner wordt. “Het is gemakkelijk om te vergeten hoeveel invloed zo’n beslissing heeft,” zegt hij. “Voor hulpverleners is het één dossier. Voor een kind is het zijn hele wereld.”

Sinds 2021 bestaat er een wet die stelt dat broers en zussen in principe samen moeten blijven. Een belangrijke stap vooruit, al is de praktijk weerbarstig. “Ik ben blij dat die wet er is,” zegt Adjua. “Voor mij kwam het te laat, maar voor andere kinderen kan het echt een verschil maken.”

Getuigen als vorm van herstel én verandering

Adjua weigert zijn verhaal te laten reduceren tot pijn. Hij kiest ervoor om ermee naar buiten te komen en er een kracht van te maken. Via muziek, vrijwilligerswerk en getuigenissen geeft hij betekenis aan wat hij heeft meegemaakt. Hij spreekt met jongeren, geeft workshops en staat op podia om zijn verhaal te delen.

Voor Adjua is spreken niet alleen een persoonlijke verwerking, maar ook een maatschappelijke keuze. “Mensen zien vaak alleen het gedrag. Maar daarachter zit een gevoel. Ik wil dat mensen horen wat erachter zit.” Zijn missie is helder: taboes doorbreken en nuance brengen. “Ik wil dat mensen zien wat er achter een ‘instellingskind’ zit,” zegt hij. Dat we meer zijn dan dat label.” Hij wil bruggen bouwen tussen jongeren en hulpverlening, tussen verhalen en beleid. Niet vanuit verwijt, maar vanuit dialoog. “Ik heb begrip voor hoe moeilijk het systeem is. Maar net daarom moeten we blijven praten.”

Samen opgroeien is een fundament

Het verhaal van Adjua maakt duidelijk dat samen opgroeien met je siblings geen bijkomstigheid is. Het is een essentieel onderdeel van veilig opgroeien. Wanneer die band wordt doorbroken, ontstaat er een leegte die moeilijk op te vullen is. En toch is er hoop. Adjua gelooft in verandering. Niet door het systeem af te breken, maar door beter te luisteren. “Als we echt kijken naar wat een kind nodig heeft, kunnen we betere keuzes maken.”

Deze getuigenis kwam tot stand in samenwerking met Cachet vzw en vanuit het sterke engagement van Aiden en Tina, broer en zus die ook gescheiden werden in hun kindertijd en zich vandaag inzetten voor positieve verandering.