Zo draait een gezinshuis: Maïs en Mark getuigen

In Vlaanderen groeit een aanzienlijk aantal kinderen op buiten het oorspronkelijke gezin. Gezinshuizen zijn een relatief nieuwe én cruciale vorm van kleinschalige jeugdhulp, gericht op stabiliteit en warmte. Maïs en Mark zijn in Nederland al vele jaren actief als gezinshuisouders. “Het gaat erom 24/7 te kijken wat een kind nodig heeft. En daar naar handelen."

Een echte thuis

Het verhaal van Mark en Maïs illustreert de maatschappelijke nood én het grote belang van dit engagement. Gezinshuizen bieden kinderen en jongeren, vaak met complexe problematiek, een plek bij professionele hulpverleners - zoals Maïs en Mark - die hen een thuis geven in hun eigen woning, 24/7. Het gaat meestal om drie kinderen per gezinshuisouder. “Kinderen blijven zo kort als kan en zo lang als nodig,” zegt Maïs. ”Je doet een heleboel dingen zoals in het normale leven. Kinderen geven dat ook zelf aan: mag het normaal zijn? Ik wil ook gewoon een hond. Ik wil ook gewoon naar het voetbal.”

Klein gebaar, grote impact

“Soms is het hectisch.” Maar de mogelijkheden liggen soms in onverwachte hoekjes. Zoals een jongen die bij Maïs en Mark woonde, die teruggetrokken en bijna depressief was:

“Hij stond nergens voor open. Uiteindelijk bleek de moeder van een vriendje van voetbal een klik met hem te hebben. Nu gaat hij eens per maand naar haar. Zij brengt hem in beweging. Zulke onverwachte matches laten zien hoe belangrijk het is om buiten de gebaande paden te denken,” zegt Maïs.

Samenwerken met de jeugdhulp

Het gezinshuismodel is opgebouwd rond samenwerking: de gezinshuisouder werkt binnen een team dat ondersteuning biedt. Naast pedagogische inzet vraagt dit beroep flexibiliteit en creativiteit om oplossingen op maat te bieden.

Mark verwoordt het treffend: “Je doet dit nooit alleen. Je kijkt steeds: wat heeft dit kind nodig, wat past in ons huis? En telkens weer moet je creatief zijn. Het verbaast me nog steeds hoe vaak we opnieuw naar vormen zoeken. Dat hoort bij dit avontuur.”

Vlaanderen: groeiende vraag, nog beperkt aanbod

Half mei 2025 waren er in Vlaanderen 18 operationele gezinshuizen, waarin zowat vijftig kinderen worden opgevangen. Vaak broers en zussen die samen geplaatst worden. Opgroeien, het Vlaamse agentschap voor jeugdhulp, streeft tegen eind 2025 naar zo’n 40 actieve gezinshuizen om tegemoet te komen aan de groeiende vraag. SOS Kinderdorpen zet op dit moment haar schouders onder de werving voor Vlaams-Brabant.

Gezinshuizen als antwoord op zorgtekort

In Vlaanderen verblijven duizenden kinderen in jeugdhulp, vaak omdat thuis wonen geen veilige optie is. Vrijwillige pleegzorg kan niet steeds volstaan, zeker niet met kinderen die intensievere begeleiding nodig hebben. Gezinshuizen bieden dan een noodzakelijk, kleinschalig alternatief.

Sinds de regelgeving van eind 2023 zijn ook in Vlaanderen gezinshuizen erkend als officiële module binnen de jeugdhulp, gekoppeld aan een erkende organisatie. Toch is de uitbouw nog pril: slechts 18 actieve gezinshuizen vandaag, met ambitie om dat te verdubbelen. De signalen wijzen op een blijvende nood aan meer plekken.

Maïs en Mark maken het verschil, telkens opnieuw

Na veertien jaar blijven Maïs en Mark hun rol met passie vervullen. Maïs zegt: “Het is eigenlijk heel leuk. Het gaat over ontwikkeling, voor de kinderen én voor onszelf. Je groeit er samen in.”

Hun verhaal is een voorbeeld voor gezinshuisouders. Het beroep is persoonlijk, intensief én maatschappelijk noodzakelijk, maar evenzeer verrijkend.