Voorbij trauma

Kinderen die opgroeien in een onveilige omgeving lopen risico op jeugdtrauma met langdurige gevolgen, soms zelfs over meerdere generaties. Om die vicieuze cirkel te doorbreken werken we aan structurele oplossingen. Onze ambitie: niemand mag nog alleen de gevolgen dragen van wat hem of haar in de kindertijd is overkomen.

We zetten in op vier pijlers:

1) Erkenning van jeugdtrauma

Jeugdtrauma laat diepe sporen na. Het kan leiden tot angst, eenzaamheid en onbegrip, maar ook tot ernstige gezondheidsproblemen die een leven lang doorwerken. Daarom is een steunende omgeving cruciaal: een samenleving die kinderen en volwassenen gelooft, ziet en erkenning biedt.

Met het participatieve kunstwerk Stadsjuweel geven we een krachtig signaal van erkenning. In de publieke ruimte ontstaat letterlijk plek voor verhalen van pijn en veerkracht - een zichtbaar teken dat wat is gebeurd waar is, ernstig is en nooit had mogen gebeuren, én dat gevoelens en reacties vandaag normale reacties zijn op een abnormale of ingrijpende situatie.

Meer dan 300 kralen - elk symbool voor pijn, hoop of kracht - vormen samen dit collectieve kunstwerk. Ruim 130 kinderen en volwassenen droegen een kraal bij en deelden een stukje van hun verhaal.

Bezoek het Stadsjuweel

2) Bewustwording in de samenleving

Jeugdtrauma heeft grote impact, persoonlijk én maatschappelijk. In België alleen al loopt de kost op tot 6,7 miljard euro per jaar. Toch blijft dit vaak onderbelicht.

Daarom willen we meer bewustzijn creëren: laten zien hoe vaak jeugdtrauma voorkomt, welke gevolgen het heeft én hoe we er samen iets aan kunnen doen.

Dat vraagt moed. Moed van overlevers om hun verhaal te delen. Moed van omstanders om zonder oordeel te luisteren en in te grijpen bij onveilige situaties. En moed van beleidsmakers om jeugdtrauma hoog op de politieke agenda te zetten, met maatregelen die ondersteunen.

Iedereen kan bijdragen. Door steun en begrip te tonen, door het gesprek open te trekken of door initiatieven te steunen die jeugdtrauma aanpakken. Zo groeit er een cultuur waarin iedereen mee verantwoordelijkheid draagt om steun en veiligheid te bieden.

3) Trauma-sensitieve jeugdhulp

Bij SOS Kinderdorpen geloven we in jeugdhulp die trauma-sensitief is. Kinderen kunnen pas veilig opgroeien wanneer ze omringd worden door stabiele en zorgzame relaties. Daar zetten we ons elke dag voor in, in onze eigen projecten én samen met partners.

Om dat mogelijk te maken, hebben hulpverleners de juiste kennis en tools nodig. Niet alleen om het gedrag van kinderen beter te begrijpen en te duiden, maar ook om er op een gepaste manier op te reageren en nieuwe trauma’s te voorkomen. Daarom ontwikkelden we een intensief opleidingsprogramma voor professionals in de jeugdhulp.

Meer info

4) Traumabehandeling voor het hele gezin

De meeste kinderen in de jeugdhulp hebben jeugdtrauma meegemaakt. Vaak geldt dat ook voor hun ouders. Een traumabehandeling die alleen op het kind focust, heeft dus weinig zin. Het hele gezin betrekken is noodzakelijk om vooruit te komen.

Daarom ontwikkelden we samen met de traumatherapeuten van ter Wende – Espero een vernieuwend therapiemodel: familie-opnames. Een week lang trekken kinderen en ouders zich terug voor intensieve therapie. In die veilige omgeving werken ze samen aan hun trauma’s en bouwen ze aan een gezondere basis. Deze innovatieve aanpak draagt bij aan het doorbreken van de vicieuze cirkel van intergenerationeel trauma.